Ji bo pêşketinê, yek ji mercên sereke xwendine. Xwendin jî di roja îro de mafê her kesî ye. Her kes dixware bixwîne. Nexwazim ji bo dibistanên seretayî, navîn û amadeyî ev yek derbasdare. Lê li Efxanistanê rewş ne wiha ye.
Ev maf ji bo zarokên keç derbas nabe. Talîbanê careke din em şaş ne hiştin. Dibistan vebûn û rê neda zarokên keç yên asta navîn û amadeyî derbasî dibistanan bibin. Ne tenê ev, mamostayên jin jî nekarîn bikevin dibistanan. Bi vê yekê re, Rêveberiya Talîban gotinên xwe yên ku wê pilanek nû ji bo xwendinê pêk bîne careke din ya xwe kir.
Li Efxanistanê, piştî girtina bi mehan, îro carke din deriyên dibistanan ji bo xwendekaran hatin vekirin.
Ji bo sala perwerdeyê careke din daxwazeke pir zêde ya xwendinê li welat hebû.
Tevî hemû fikarên li ser rêveberiya Talîbanê jî xwendekaran serê siharê berê xwe dan dibistanan.
Lê dema gihiştin ber derê dibistanê şaş û matmayî man.
Ji ber li ber deriyê dibistanê rê nedan ku xwendevan û mamostayên jin bikevin hundir.
Xwendekareke jin a ku bi girî axivî lê ji ber ewlehiyê navê wê nehat zanîn got,
“Piştî ku rêveberê me ev agahî da me, em hemû bêhêvî bûn.
Dema rêveberê me ev yek ji mere digot bixwe jî digiriya.
Niha em bi tevahî bêhêvî ne.”
Wezareta Perwerdê hefteya derbasbûyî ragihandibû ku wê dibistan ji bo tevahî xwendekarên keç û xurt 23 Adarê vebin.
Lê piştî vê Wezaretê daxuyaniyek nû parvekir û ji gotina xwe gav paşde avêt.
Li gorî daxuyaniya wezaretê ya ji ajansa fermî ya dewletê Bakhtar News re hatî şandin, “hemû dibistanên keçan wê girtî bimînin heta ku planek li gorî qanûnên îslamî û çanda Efxanî were danîn.”
Her wiha di daxuyaniyê de hatiye gotin, hemû dibistanên keçan yên navîn û amedeyî têne girtin.
Rayedarên Talîbanê derbarê mijarê de ti daxuyanî nedan.
Misyona Alîkariya Efxanistanê ya NY (UNAMA) ev rewş bi mixabiniyê binav kir.
Her wiha armanca rêxistinê ji gotina ‘li gorî hiqûqa îslamê’ ku di fermana ji dibistanan re şandiye de, xwestiye çi bêje nediyare.
Efxaniyên ku li ser medyaya civakî bertekên xwe nîşan dan diyar kirin ku Talîban dixwaze hemû dibistanên xwe bike medrese.
Ji sala 1996 heta 2001’an ku Talîban li Efxanîstanê desthilatdar bû, ji jinan re qedexe bû ku perwerdehiyê bibînin û di her karî de kar bikin.
Civaka navnetewî, piştî Talîbanê carke din welat kontrol kir, daxwaza perwerdeya jinan jê kiribû.
