Salek di ser peyaman aştî ya navbera Amerîka û Talîbanê re derbas bû. Peymana ku wê aştî û aramî li Efxanistanê pêk anîban, qet ne li gorî dihat pilan kiri bû.
Salek derbas bû, lê ne aştî pêk hat, ne jî teqîn û kuştin kêm bû. Di nava vê dema hatî diyar kirin de zêdeyî 3 hezar kes hatin kuştin û nêzî 6 hezar sivîl jî birîndar bûn.
Fikarên li ser çarenûsa peymanê jî ji her demê zêdetir bûye.
Ji bo li ser vê axê aştî pêk were beriya niha bi salekê peymanek aştiyê di navbera DYA û Talîbanê de hate îmzekirin.
Di peymana ku 29 Sibata 2020’an li paytexta Doha ya Qeterê hate îmzekirin de gelek sozên ku aramî li herêmê pêk were hatin dayîn.
Tevî salek derbas bû, 5 hezar girtiyên Talîban û 1000 yên hikumeta Efxanistanê serbest hatin berdan lê pêvajoya aştiyê li gorî dihat pilankirin pêk nehat.
DYA leşkerên xwe heta asteke zêde ji welat vekişand.
Lê ev gav tevde nekarî tundî, êrîş, teqîn û kuştinan li welat kêm bikin.
NY: 3035 kes di nava salekê de hatin kuştin
Li gorî Mîsyona Alîkariya NY li Efxanistanê (UNAMA), di nava sala derbasbûyî de,
3 hezar û 35 kes mirin û 5 hezar û 785 kes ji birîndar bûne.
Talîban ya ku peymanê bi “dîrokî” binav dike dixwaze peyman pêk were û girêdana xwe ya bi peymanê re tîne ziman.
Talîban ya ku têkliya xwe ya bi El Qaîdeyê re red dike, bifikare ku serokê DYA Joe Biden ji peymanê vegere.
Ji daxuyaniyên rêveberiya Amerîka jî tê xuyakirin ku fikarên Talîbanê di cihê xwe de ne.
Wezîrê Parastinê yê DYA Lloyd Austin di daxuyaniya xwe li ser mijarê de ragihandibû ku li welat hîna tundî zêde ye.
Austin got, wê Amerîka ji bo vekişîna li Efxanistanê lez neke.
“Peymana li doha ziyan gihand gelê Efxanistanê”
Di nêrîna Hikumeta Efxanistanê de peymana li Doha ya navbera DYA-Talîbanê de ziyan gihandiye wan.
Çarenûsa peymanê di polîtîkayên DYA de veşariye
Şandeya Talîbanê ku 6’ê Çile dest bi danustandinên bi welatên cîran re kirî, 26’ê heman mehê serdanên xwe rawestandibû.
Piştî nêzî mehekê, şandeyê 22’ê Sibatê careke din dest bi danustandinan kir.
Talîban ji bo domandina vê pêvajoyê, daxwaza serbestberdana 7 hezar û 500 girtiyên xwe û rakirina navê pêşengên xwe di nava lîsteyên reş de dike.
Hikumeta Efxanistan ku şertê yekem “red” kir, ji bo daxwaza duyemîn jî ti daxuyaniyek fermî nedaye.
Niha çarenûsa peymana navbera aliyan de girêdayî polîtîkayên Amerîkayê ye.
