“Hemû jiyana xwe min ne ji bo mitîngeriya heyî bi dawî bibe û yeke nû li cihê wiya bê avkirin têkoşîn kir. Ger li Afrîkaya Başûr mitîngeriyek bê avakirin ezê li dijî wê jî têbikoşim.” Bi têkoşîn û van gotinên xwe Desmond Tutu cihê xwe di nava dilê Afrîkaya Başûr de çêkiribû. Tutu yê ji ber têkoşîna wiya li dijî rejîma apartheid Xelata Nobelê ya Aştiyê girtî, di temenê xwe yê 90 salî de koça dawî kir.
Serokê Afrîkaya Başûr Cyril Ramaphosa ragihand ku parêzvanê mafên mirovan ê navdar, xwediyê Xelata Aştiyê ya Nobelê Desmond Tutu koça dawî kir.
Ramaphosa ji ber mirina Serpîskoposê berê Tutu “li ser navê hemî Afrîkaya Başûr xemgîniya xwe” anî ziman.
Serpîskoposê Anglikan yê berê Desmond Tutu wekî wijdanê exlaqî yê welatê xwe tê hesibandin.
Tutu di nav îkonên têkoşîna li dijî rejîma apartheidê de ye ku ji aliyê kêmneteweya spî ya li Afrîkaya Başûr ve ji bo reşikan tê sepandin.
Tutu di 7’ê Cotmeha 1931’ê de li Klerksdorpê ji dayîk bûye.
Wî li King’s College Londonê teolojî (ilahiyet) xwend û piştî gelek salan mamostetî di 30 saliya xwe de bû keşiş.
Di sala 1984’an de ji ber ku têkoşîna aştiyane ya li dijî apartheidê diparêze, Xelata Nobelê ya Aştiyê wergirt û wê salê li Johannesburgê bû metran yekem ê afro-amerîkî.
Piştî hilweşandina rejîma apartheidê li Afrîkaya Başûr di salên 1990’î de, Tutu bû parêzvanê lihevhatina di navbera reşik û spîyan.
Piştî hilbijartinên yekem ên demokratîk ên li welêt di sala 1994’an de, têgîna Tutu ya “neteweya keskesor” ku li welêt hemî rengên xwe vedihewîne di nav gel de pir binavûdeng bû.
Tutu serokatiya komîsyona heqîqet û lihevhatinê kir, ku di sala 1996’an de ji bo lêkolînkirina sûcên rejîma apartheid hat avakirin.
Piştî ku Kongreya Neteweyî ya Afrîkayê ya desthilatdar hewl da ku komîsyonê raporê neşîne, Tutu jî partiyê rexne kir :
“Hemû jiyana xwe min ne ji bo mitîngeriya heyî bi dawî bibe û yeke nû li cihê wiya bê avkirin têkoşîn kir.
Ger li Afrîkaya Başûr mitîngeriyek bê avakirin ezê li dijî wê jî têbikoşim.”
Tutu, piştî Kûpaya Cîhanê ya FIFAyê ku di sala 2010’an de li Afrîkaya Başûr hat lidarxistin, êdî ji ber nexweşiya xwe zêde ne dihat dîtin.
Desmond Tutu di 90 saliya xwe de doh li paytext Cape Town koça dawî kir.
