Êzidî îro Çarşema Sor pîroz dikin.
Sersala Êzîdiyan yek di baweriya Êzidiyan de yek ji cejnên herî kevin û pîrozin.
Ji bo wan ev cejin afirandina zindî û jiyanê û destpêka buharê ye.
Her sal li gorî salnameya welatên Rojhilata Navîn di çarşema yekmîn ya miha Nîsanê de tê pîroz kirin.
“Çarşema serî Nîsanê.
Şêx Adî, şêx Şims xweste dîwanê.
Xwedê berê xwe dide Êzîdxanê.
Ew e cejna Kurdistanê.”
Ev yek ji qewlên êzidiyan e.
Îro sersala êzidiyan anku Çarşema Sor e.
Êzidî her sal vê rojê di çarşema yekemîn a Nîsanê de li gorî salnameya rojhilatî (kurmancî) pîroz dikin.
Salên vê salname bi 13 rojan kêmtirî salnameya mîladî ne.
Di baweriya êzidiyan de, gerdûn tarî û dûman bû.
Erd bi tebeqeyeke qeşayê hatibû pêçan.
Dûre Xwedê Tawisê Melek roja çarşemê şande erdê ji bo ku wê ava bike û jiyanê lê vejîne.
Bi emrê Xwedê Tawisê Melek wek Tawis li Laleşê daket erdê.
Ev herêm li Başûrê Kurdistanê ye.
Ji ber ku li erdê qeşa hebû, Tawisê Melek li ser dara herher disekine.
Roj derdikeve û qeşa dihele. Rûyê erdê yê rastîn derdikeve holê.
Bi kulîlk û gulên rengîn dixemile. Ji ber wê, ev roj wek destpêka biharê hate binavkirin.
Di rojên cejnê û rojên Nîsanê de, êzidî erdê najon û nakolin.
Li gorî wan, hemû tov û riwek di vê mehê de dibişkivin.
Her wiha di Nîsanê de zewacê qedexe dikin.
Li Laleşa pîroz ayînên olî bi beşdariya bi hezaran keç û xortên êzidî, endamên meclisa ruhanî ya êzidî 365 çirayan vêdixin.
Ev çira wek mûman in, ji qumaşê spî pêk tê û bi zêtê zeytûnan ê paqji hatiye şilkirin.
Beriya sersalê, êzidî rojên duşem û sêşemê hêkan dikelînin û boyax dikin.
Serdana gorên miriyên xwe dikin û di roja sersalê de hêk û şêraniyê belav dikin.
Li gorî mîtolojiya êzidiyan, hêk nîşaneya giloverbûna erdê ne.
Kelandina hêkan jî, qerisîbûna erdê û helîna qeşayê ye.
Boyaxkirina hêkan jî nîşaneya rengên gul, kulîlkan û erdê ye.
Di dewleke ola êzidîtiyê de têkildarî vê rojê hatiye gotin:
“Çarşem rojeka fadil e
Melik Fexredîn afrandibû ji eşq û dil e
Nas nedikir rihetî û xefilet e
Çarşem rojeke bi hesab e
Ji ba wan meleka hatî ev cewab e
Deriyêt xêra divekirîn ji rojhelat heta rojava”
https://youtu.be/dgjcTijfFqE?si=dSX0__WlyxfZdtYi
