Vîrûsa Corona ku ji bajarekî derket û belav bû di demeke kin de li cihanê belav bû. Gelo sedem çiye ku ewqas zû vîrûs li cihanê belav bû? Kîjan rêbaz karî pêşî li bîlançoya qurbaniyên hîn zêdetir bigre? Û xala herî girîng ya ji bo pêşîgirtina vîrûsê çi ye? em di nûçeya xwe de hîn bibin.
Yek ji sedemê herî mezin yê belavbûna vîrûsa Corona ewe ku di jimarek zêde ya kesên ku vîrûs derbasî wan bûyî de di asteke kêm de bû.
Despêkê kuxîn, germbûna zêde di nav de, hinek nîşaneyên sermayê derdikevin.
Ev nîşaneyên despêkê bi carekê re mirov ji hal na-êxe.
Ji xwe heta nîşaneyên vîrûsê tam di kesekê de derdikeve, ji xwe ji wî kesî êdî vîrûs derbasî sedan bûye û ji wan sedan jî derbasî hezaran bûye.
vê yekê hişt ku heta vîrûs di kes de giran bibe, nû bikeve tevgerê.
Lê heta vîrûs giran bû jî êdî ji heman kesî vîrûs derbasî sedan kesî bû.
Girseya ciwanan jî weke barhilgirê vîrûsê tê nîşandan.
Rêxistina Tenduristiyê ya Cihanê 13’ê Adarê, vîrûs bi pandemî binav kir û weke navenda wê jî Ewropa destnîşan kir.
Ji derveyî Çînê, niha navenda vîrûsê Ewrpa ye.
Li piranî welatên Ewropa êdî tevger rawestiyaye.
Gelek welat jî ji bo bi rewşeke weke ya Îtalyayê re rûbirû nemîne, cihên dermankirin û kontirolkirinê zêde kirine.
Ev jî yek ji xalên herî sereke yên tedbîra ji bo tendursitiyê ye.
Ji ber ku çiqas kontrolkirina kesên vîrûs derbasî wan bûne zêde dibe, ewqas zû pêşî li vîrûsê tê girtin.
Koreya Başûr ji bo vê yekê weke pêşeng tê nîşan dan.
Lê Îran û Amerîka ji ber zêde testên vîrûsê nakin, jimara kesên li van welatan dimrin kêlî bi kêlî zêdetir dibe.
Wezaretên Tenduristiyê ku van hişyariyan li ber çavan negirtine, ji xwe berdêla vê yekê rojane bi dayîna qurbaniyên nû didin.
Li gorî lêkolîna “BBC Pandemic” ya li Ingiltere kirî, vîrûs herî zêde li cihên kar û ji derve belav dibe.
Zelalbûna desteyên tenduristiyê ya di aliyê belavbûna vîrûsê de jî yek ji xalên herî sereke û girînge.
Ji ber di rewşeke wisna ku bandurê li ser tevahiya civakê deke de, pêwistiya civakê bi agahiyên herî zelal çêdibe.
Gelê ku ji rewşa heyî dibe xwedî agahî vê carê li gorî wê tevger dike.
