“Vîrûsa birçîbûnê zêde dibe”. Bi vî navî Rêxistina Alîkariya Navnetewî Oxfam rapora xwe ya li ser hejariya li cîhanê amadekirî eşkere kir.
Rêxistinê ragihan ku di her deqeya derbas dibe de, 11 kes dimrin. Vê yekê jimara miriyên ji ber vîrûsê ku li seranserê cîhanê ya di deqeyekê de 7 kesin jî derbas kir.
Rêxistinê îşaret bi welatên şer lê heyî ji kir û got: Birçîbûn weke çeka şer tê bikaranîn.
Li cîhanê bi zêdebûna jimara hejaran re, bîlançoya kesên dimirin jî zêde dibe.
Rêxistina Alîkariya Navnetewî Oxfam, bi sernavê “vîrûsa birçîbûnê zêde dibe” daneyên ku kom kirine bi raya giştî re parve kir.
Oxfam ya navenda xwe li Londonê ye diyar kir ku di her deqeyekê de li seranserê cîhanê 11 kes ji birçan dimire.
Bi vê yekê re derket ku birçîbûn niha metirsiya herî mezin ya li pêşberî cîhanê ye.
Vîrûsa Covid-19 ku di deqeyê de dibe sedema mirina 7 kesan jî weke qonaxa duyemîn li pişt hejariyê ma.
Nirxê xurekan ji sedî 40 zêde bûye
Di raporê de îşaret bi bûhabûna nirxê xurekan li cîhanê ku ji ber guherîna rewşa avhewa û Covid-19 jî hate kirin.
Hate gotin, nirxê xurekan ji sedî 40 zêde bûye.
Ev yek jî bûye sedema ku mirov werin li ber sînorê birçîbûnê.
Rêxistinê balkişandiye li ser mezax-tina welatan ji bo kirîna çekan û da zanîn ku 51 milyon dolar zêde bûye.
Ev yek jî hemû di serdema vîrûsa corona ya cîhan dixist bin kontrola xwe de pêk hatiye.
Pereyê li çekan tê xerckirin 6 qatê pêwistiya alîkariya NY xwestî ye
Ev dane, 6 qat ji pêwistiya alîkariya NY ji bo têkoşîna li dijî birçîbûnê xwestî zêdetire.
Di raporê de, hate diyarkirin ku nêzîkê 100 mîlyon mirovên ku li herêmên pevçûnê dijîn, di bin xetereya birçîbûnê de ne.
Diyar kir ku hewildanên Neteweyên Yekbûyî ji bo pêşîgirtina li birçîbûnê divê “tavilê û bi tevahî” werin fînanse kirin.
Rêxistinê bang li hikumetan kir ku “hevkar bin da ku arîkariya mirovî bigihînin kesên hewcedar li herêmên nakok”.
Birçîbûn weke “çeka şer” tê bikaranîn
Serok û Rêveberê Oxfam yê Amerîka Abby Maxman derbarê daneyên birçîbûna mezin de, ev nirxand kir:
“Dane metirsîdarin, lê divê em ji bîr nekin ku ev serjimarî ji hêla kesên ku bi êşek bêhempa re rû bi rû hatine re têne afirandin.”
Li welatên Etiyopya, Başûrê Sûdan, Sûriye û Yemenê ku şer lê heye, alîkariya mirovî ya ji bo sivîlan tê şandin weke pergaleke şer tê bikaranîn.
